از بندر انزلى به بادكوبه و در اين بحر خزر فقط كشتيهاى دولت روس و تبعهء آن كار مىكند . و پنج كشتى آتشى دولتى است كه هم حامل پست و هم اسباب و اموال و سرنشين حمل مىنمايند . و اين واپورات دولتى در تابستان و بهار هفته [ اى ] دو بار مىآيند يكى روز دوشنبه ، يكى روز جمعه . و در اواخر پائيز و زمستان ، پانزده روز يك مرتبه مىآيند . اما واپورات تجارتى متعلق به تبعهء روس كه در اين دريا كار مىكنند بسيارند ولى درآمدن و رفتن نظم و ترتيبى ندارند . و چون اسكلهء انزلى خرابى و تلاطم دارد خاصه در اتصال دريا به مرداب ، بدين واسطه واپورات نزديك به انزلى نمىآيند و يك فرسخ الى دو فرسخ به انزلى مانده لنگر مىاندازند و اسباب و اموال و سرنشين خود را با كرجيها به خشكى حمل و نقل مىكنند . و با اين‌كه كرجىبانهاى انزلى نهايت استادى و تسلط را دارند مع هذا به واسطهء تلاطم امواج در كرجيها خيلى اسباب خوف به جهت سرنشينهاست خاصه در باد و بوران و طوفان كه ابدا با كرجى به واپور نمىتوان رفت . اين اوقات تازه كشتى آتشى كوچكى از روسيه به آنجا آورده‌اند و هميشه در انزلى متوقف و مخصوص اين پنج واپور حامل پست است . و هر يك از اين پنج واپور كه مىآيند و مىروند بار و سرنشين آنها را اين واپور كوچك از خشكى حمل مىنمايد و كرايه هم نمىگيرد . اما واپورات تجارتى كما فى السابق بار و سرنشين آنها را كرجيها به خشكى مىرسانند و كرايه هم مىگيرند . كرايهء واپور و در نزديكى كاروانسراى گمرك انزلى دو اطاق است يكى وكيل واپورات دولتى مىنشيند و يكى وكيل واپورات تجارتى . و روندگان ابتدا بايد به اين اطاقها بروند پول بدهند و بليت بگيرند . و ميزان كرايهء واپورات به اختلاف اوقات است : اغلب كرايه از انزلى به بادكوبه نمرهء سه كه سطحه باشد ،